Kurper
Oreochromis, Coptodon and Tilapia species
Kurper is die naam wat hengelaars vir ons tilapia-soorte gebruik: volop damvis vir ligte toerusting, en goeie eetvis.
Grootte: Die meeste kurper wat jy vang, weeg 0,2–1 kg. Bloukurper kan meer as 3 kg word, maar vleikurper word selde 20 cm lank.
Waar: Kom voor in damme, riviere en vleie oor die grootste deel van Suid-Afrika, veral in die warmer noorde en ooste. Bloukurper is ver buite hul natuurlike gebied uitgesit, en baie stads- en plaasdamme het hulle.
Hoe om dit uit te ken
Kurper is diep, plat vis met 'n klein bekkie, 'n reguit stert en een lang rugvin met skerp penne voor. Die meeste is olyfgroen, grys of silwerig, dikwels met donker regop strepe. Kurper is 'n versamelnaam: as jy weet watter een jy gevang het, teken dit aan as bloukurper, Nylkurper, rooiborskurper of vleikurper. Die tekeninge hieronder wys die verskille.
Soorte en dubbelgangers
-
Bloukurper - Gewone stert sonder strepe en 'n silwergrys lyf; broeimannetjies word swart met 'n wit keel.
-
Nylkurper - Rye donker regop strepe oor die hele stertvin.
-
Rooiborskurper - Rooi of pienk bors en pens, met dowwe strepe op die sy.
-
Vleikurper - Klein en geelerig, met 8–9 sterk donker strepe teen die sy af.
Wat dit eet
Kurper wei op alge en waterplante en tel insekte, wurms, klein krappies en vissies op. Groter vis eet meer insekte en klein vissies. Hulle vreet hoofsaaklik bedags.
Waar dit vreet
- Warm water van 2–4 m diep, naby riete, onkruidbeddings en waterlelies
- Om gesinkte bome, rotse en ander skuiling
- Sanderige baaie waar die mannetjies in die somer neste grawe
- Dieper water ná 'n kouefront
Hoe om dit te vang
Gebruik ligte toerusting: 'n ligte stok, dun lyn en klein hoekies, grootte 8–14. Vis 'n wurm of 'n stukkie brood onder 'n dobber naby die riete, of op die bodem met 'n ligte lopende lood. Klein kurper ruk die dobber rond, maar 'n groot een laat dit dikwels net kantel of stadig wegskuif, so slaan dan ferm in. Klein spinners en nimfe op 'n vliegstok werk ook in warm, helder water.
| Manier van visvang | Hoe goed dit werk |
|---|---|
| Aas op die bodem'n Sinker hou jou aas stil op die bodem. | Werk goed |
| Onder 'n dobber'n Dobber is 'n klein drywertjie aan jou lyn: dit hou die aas van die bodem af en duik onder as 'n vis byt. | Beste |
| Pap, mielies, boilies en floatsSoet aas aan die hoek (pap, mielies, boilies of floats), met nog rondom ingegooi. | Werk goed |
| Natuurlike of dooie aasRegte kos aan die hoek: wurms, lewer, sardyn, tjokka. | Beste |
| Lewendige aas'n Klein lewendige vissie of ander lewende diertjie aan die hoek. | Nie gebruik nie |
| KunsaasKunsaas wat jy ingooi en inkatrol: spinners, lepels, sagte plastiek. | Soms |
| VlieghengelLigte kunsvlieë, gegooi met 'n vlieghengelstok. | Werk goed |
Aas en kunsaas wat werk
- Erdwurms
- Brood
- Pap
- Soetmielies
- Krieke, sprinkane en ander insekte
- Nimfe
- Spinners
Geure waarvan dit hou
- Krill
- Skaaldier
- Knoffel
Vars aas tel meer as geur: 'n lewendige wurm of sagte vars brood. In pap of deeg help 'n krill-, garnaal- of knoffelgeur om hulle te lok.
Wanneer dit byt
Tyd van die dag
| Tyd | Byt |
|---|---|
| Dagbreek | Goed |
| Bedags | Beste |
| Middag | Goed |
| Skemer | Goed |
| Nag | Selde |
Kurper vreet bedags, die beste soggens en smiddae sodra die son die vlak water warm maak. Snags byt hulle amper nie.
Beste maande
- Beste: Januarie, Februarie, Maart, Oktober, November, Desember
- Goed: April, Mei, September
Oktober tot Maart is kurperseisoen. In die winter gaan hulle diep en word lui, en onder sowat 16 °C vreet hulle skaars.
Wat die byt beïnvloed
| Toestand | Waarvan dit hou | Effek op die byt |
|---|---|---|
| Watertemperatuur | Beste by 21–31 °C | Groot |
| Tyd van die dag | Beste bedags | Middelmatig |
| Lugdruk | Beste as dit bestendig is of daal | Groot |
| Bewolking | Beste op helder dae | Middelmatig |
| Wind | Beste met 'n ligte briesie | Klein |
| Reën | Beste in droë weer | Middelmatig |
| Helderheid van die water | Maak amper nie saak nie | Klein |
| Maanfase | Maak amper nie saak nie | Klein |
| Kuitskiet | Verander amper niks | Klein |
Groot beteken dit maak 'n groot verskil of hierdie vis byt. Klein beteken dit maak amper nie saak nie.
Wenke
- Kurper skool volgens grootte. Vang jy net kleintjies, gooi 'n meter of twee verder uit vir die groter vis.
- Ná 'n kouefront, vis dieper en stadiger, of wag vir twee of drie warm dae.
- Hou 'n kurper vas deur die rugvin van voor af plat te stryk; die penne is skerp.
Goed om te weet: Bloukurper- en Nylkurper-wyfies dra die eiers en kleintjies in hul bek en eet dan amper niks nie. Moet nooit lewende kurper na 'n ander dam skuif nie: so het Nylkurper versprei.
Byt hulle vandag?
BaitLine se visvang-voorspelling gee vandag se toestande vir Kurper uur vir uur 'n telling - gratis vir almal. Registreer gratis en kry die hele Visvanggids in die app.
