Galjoen
Dichistius capensis
Suid-Afrika se nasionale vis: 'n taai, donker rots-en-brandersvis wat in die wit water op rooiaas en mossel gevang word, meestal in die winter.
Grootte: Die meeste wettige vis is 35–45 cm. Mannetjies word selde langer as 47 cm en swaarder as 1,7 kg, maar wyfies word groter. Die SA hengelrekord is 'n vis van 6,5 kg wat in 1930 by Hermanus gevang is.
Waar: Van Namibië tot by Durban, maar die algemeenste aan die Weskus, die Kaapse suidkus en die Oos-Kaap, waar die water koeler as sowat 21 °C is. Skaars aan die KZN-suidkus.
Hoe om dit uit te ken
'n Diep, ovaal, plat vis met 'n klein bekkie, dik lippe en sterk, geboë voortande. Sy kleur hang af van waar hy bly: amper swart by die rotse en silwerbrons oor sand. Die rugvin het sterk stekels voor, en die skubbe sit baie styf vas.
Soorte en dubbelgangers
-
Galjoen - Diep, ovaal lyf met 'n klein bekkie; by die rotse is dit amper heeltemal swart.
-
Galjoen oor sand - Dieselfde vis word silwerbrons oor sandbodems, so moenie net op die kleur afgaan nie.
-
Gestreepte galjoen - Kleiner, met 17–19 smal donker strepe op 'n ligte lyf; meestal in KZN en die Transkei.
Wat dit eet
Meestal bruin mossels, rooiaas, seepokke en rooi seewier wat hy van die rotse afskraap, en witmossels op sandstrande naby rotse. Hy vreet in die gebreekte wit water, waar die golwe kos loswoel.
Waar dit vreet
- Wit water oor gemengde rots en sand
- Slote en rotsrande met mossel- en rooiaasbeddings
- Sandstrande langs rotspunte
- Vlak water naby, dikwels net agter die eerste brander
Hoe om dit te vang
Vis 'n kort, sterk tuig met een klein, sterk hoek en 'n sinker, en gooi in die wit water naby die rotse. Pak die hoek vol rooiaas of mossel en draai dit met aasrek vas. Slaan by die eerste ferm trek en hou die vis uit die rotse uit. Medium brandertoerusting is genoeg, maar gebruik lyn wat die rotse kan vat.
| Manier van visvang | Hoe goed dit werk |
|---|---|
| Aas op die bodem'n Sinker hou jou aas stil op die bodem. | Beste |
| Onder 'n dobber'n Dobber is 'n klein drywertjie aan jou lyn: dit hou die aas van die bodem af en duik onder as 'n vis byt. | Soms |
| Natuurlike of dooie aasRegte kos aan die hoek: wurms, lewer, sardyn, tjokka. | Beste |
| Lewendige aas'n Klein lewendige vissie of ander lewende diertjie aan die hoek. | Nie gebruik nie |
| KunsaasKunsaas wat jy ingooi en inkatrol: spinners, lepels, sagte plastiek. | Nie gebruik nie |
| Sleep (trolling)Kunsaas of aas wat agter 'n bewegende boot gesleep word. | Nie gebruik nie |
| VlieghengelLigte kunsvlieë, gegooi met 'n vlieghengelstok. | Nie gebruik nie |
Aas en kunsaas wat werk
- Rooiaas
- Mossel
- Witmossel
- Bloedwurm
- Sandprawn
Geure waarvan dit hou
- Mossel
- Skaaldier
Vars natuurlike skulpvis-aas werk beter as enige ekstra geur. Rooiaas het 'n sterk reuk wat goed in die woelige wit water versprei.
Wanneer dit byt
Tyd van die dag
| Tyd | Byt |
|---|---|
| Dagbreek | Beste |
| Bedags | Goed |
| Middag | Goed |
| Skemer | Beste |
| Nag | Stadig |
Galjoen vreet in die dag, die beste vroeg in die oggend en laat in die middag. Snags vis is selde die moeite werd.
Beste maande
- Beste: Mei, Junie, Julie, Augustus
- Goed: Maart, April, September
Die winter is galjoentyd, wanneer koue fronte groot see en wit water bring. Kyk na die huidige reëls: die seisoen is gesluit van 15 Oktober tot einde Februarie.
Wat die byt beïnvloed
| Toestand | Waarvan dit hou | Effek op die byt |
|---|---|---|
| Watertemperatuur | Beste by 12–18 °C | Middelmatig |
| Tyd van die dag | Beste met dagbreek en skemer | Middelmatig |
| Gety | Beste met die inkomende gety | Middelmatig |
| Deining en branders | Beste in rowwe, wit water | Groot |
| Lugdruk | Beste as dit daal | Groot |
| Bewolking | Beste op bewolkte dae | Middelmatig |
| Wind | Beste as die wind na jou kant toe waai | Groot |
| Reën | Maak amper nie saak nie | Klein |
| Helderheid van die water | Beste as die water 'n bietjie gekleur is | Klein |
| Maanfase | Maak amper nie saak nie | Klein |
| Kuitskiet | Eet minder terwyl dit kuit skiet | Middelmatig |
Groot beteken dit maak 'n groot verskil of hierdie vis byt. Klein beteken dit maak amper nie saak nie.
Wenke
- Gaan wanneer die see rof is met baie wit water; plat, helder see vang swak.
- Versamel rooiaas en mossel by laagwater met springgety, waar dit toegelaat word en met die regte permit.
- Dra handskoene as jy rooiaas hanteer: die reuk bly dae lank aan jou hande.
Goed om te weet: Kyk na die huidige reëls: galjoen het 'n geslote seisoen van 15 Oktober tot einde Februarie, 'n minimum grootte van 35 cm en 'n daaglikse limiet van 2 per persoon, en mag nie verkoop word nie.
Byt hulle vandag?
BaitLine se visvang-voorspelling gee vandag se toestande vir Galjoen uur vir uur 'n telling - gratis vir almal. Registreer gratis en kry die hele Visvanggids in die app.
