Elf
Pomatomus saltatrix
Die topbrandervis van die ooskus: 'n vinnige skoolvis met skerp tande, op sy beste met eerste lig op sardyn en lepels.
Grootte: Die meeste is 30–50 cm, sowat 0,5–1,5 kg. Hulle kan sowat 100 cm en 10 kg word; die Suid-Afrikaanse hengelrekord is 10,3 kg.
Waar: Langs die hele Suid-Afrikaanse kus, maar die meeste van die Kaap ooswaarts tot in KZN. Elf bring die somer en herfs in die Kaap deur, volg dan in die winter die sardyne na KZN, en kuit daar in die lente.
Hoe om dit uit te ken
'n Vaartbelynde vis met 'n blougroen rug, silwer sye en 'n gevurkte stert. Die bek is groot, die onderkaak steek effens uit, en albei kake het rye vlymskerp tande. Daar is 'n donker vlek by die basis van die borsvin.
Wat dit eet
Elf jag in skole en vreet meestal klein vissies soos sardyn, ansjovis en pienkies, asook bietjie chokka en garnale. Hulle kap hul prooi met hul tande en kan deur gewone lyn byt.
Waar dit vreet
- Slote en wit water naby die strand
- Om rotspunte en rifrande langs sand
- Onder sardyn- en aasvisskole tydens die sardynloop
- Hawemondings, piere en riviermondings
Hoe om dit te vang
Gebruik 'n kort staaldraadtuig met een of twee hoeke en 'n sardynfilet of 'n halwe sardyn, en gooi dit met 'n ligte sinker in 'n sloot. Lepels en metaal-jigs (15–30 g) wat jy uitgooi en vinnig indraai, werk ook goed wanneer elf aasvissies jaag. Ligte tot medium branderstoerusting is genoeg.
| Manier van visvang | Hoe goed dit werk |
|---|---|
| Aas op die bodem'n Sinker hou jou aas stil op die bodem. | Werk goed |
| Onder 'n dobber'n Dobber is 'n klein drywertjie aan jou lyn: dit hou die aas van die bodem af en duik onder as 'n vis byt. | Soms |
| Natuurlike of dooie aasRegte kos aan die hoek: wurms, lewer, sardyn, tjokka. | Beste |
| Lewendige aas'n Klein lewendige vissie of ander lewende diertjie aan die hoek. | Soms |
| KunsaasKunsaas wat jy ingooi en inkatrol: spinners, lepels, sagte plastiek. | Beste |
| Sleep (trolling)Kunsaas of aas wat agter 'n bewegende boot gesleep word. | Soms |
| VlieghengelLigte kunsvlieë, gegooi met 'n vlieghengelstok. | Soms |
Aas en kunsaas wat werk
- Sardyn
- Lepels
- Visrepies of dooie vis
- Metaal-jigs
- Makriel
- Tjokka (inkvis)
Geure waarvan dit hou
- Vis
Elf kom af op die reuk en olie van vars vis. Gebruik die varsste sardyn wat jy kan kry en ruil gereeld jou aas, want elf stroop dit vinnig.
Wanneer dit byt
Tyd van die dag
| Tyd | Byt |
|---|---|
| Dagbreek | Beste |
| Bedags | Stadig |
| Middag | Stadig |
| Skemer | Goed |
| Nag | Goed |
Wees in die donker voor dagbreek op die strand: elf byt dan dikwels die beste en raak stil sodra die son op is. Laatmiddag en skemer is die volgende beste tye.
Beste maande
- Beste: Mei, Junie, Julie, Augustus, September
- Goed: Januarie, Februarie, Maart, April, Desember
In KZN kom die elf saam met die sardyne van sowat Mei af, op hul beste van Junie tot September. In die Kaap word hulle meestal in die somer en herfs gevang. Kyk na die huidige reëls: daar is 'n geslote seisoen van 1 Oktober tot 30 November.
Wat die byt beïnvloed
| Toestand | Waarvan dit hou | Effek op die byt |
|---|---|---|
| Watertemperatuur | Beste by 16–22 °C | Middelmatig |
| Tyd van die dag | Beste met dagbreek en skemer | Groot |
| Gety | Maak amper nie saak nie | Klein |
| Deining en branders | Beste met 'n bietjie deining | Middelmatig |
| Lugdruk | Beste as dit bestendig is of daal | Middelmatig |
| Bewolking | Beste op bewolkte dae | Middelmatig |
| Wind | Beste met 'n ligte briesie | Groot |
| Reën | Beste in droë weer | Middelmatig |
| Helderheid van die water | Maak amper nie saak nie | Klein |
| Maanfase | Maak amper nie saak nie | Klein |
| Kuitskiet | Vreet hard voor en ná kuitskiet | Groot |
Groot beteken dit maak 'n groot verskil of hierdie vis byt. Klein beteken dit maak amper nie saak nie.
Wenke
- Gebruik 'n kort staaldraadtuig of 'n elftuig met 'n draadlyf, anders byt die tande jou af.
- Hou elf agter die kop vas en haal die hoek met 'n tang uit, nooit met jou vingers naby die bek nie.
- Wanneer voëls duik en aasvissies naby die strand spat, gooi 'n lepel net daar.
Goed om te weet: Kyk na die huidige reëls: geslote seisoen 1 Oktober tot 30 November, 4 per persoon per dag, minstens 30 cm. Elf verloor gehalte in die vrieskas, so hou net wat jy vars gaan eet.
Byt hulle vandag?
BaitLine se visvang-voorspelling gee vandag se toestande vir Elf uur vir uur 'n telling - gratis vir almal. Registreer gratis en kry die hele Visvanggids in die app.