Paling

Grootte: Die meeste palings is korter as 80 cm. Die langvinpaling word sowat 1,2–1,5 m lank en 6 kg swaar, en die reuse-bontpaling is die grootste: die Suid-Afrikaanse rekord met stok en katrol is 16,36 kg, in 1984 in die Hazelmeredam gevang.

Waar: Palings leef in die riviere van die suid- en ooskus, van Kaap Agulhas tot in KwaZulu-Natal, en jong palings klim verby watervalle tot in damme ver in die binneland. Die langvinpaling gaan die verste die binneland in, terwyl die bontpalings en die kortvinpaling meestal in riviere naby die kus van KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap bly.

Hoe om dit uit te ken

'n Lang, slymerige vis soos 'n slang, met 'n klein, spits kop, klein ogies en 'n onderkaak wat uitsteek. Die rugvin, stert en aarsvin vorm een aaneenlopende vin om die stert, en daar is klein borsvinne net agter die kop. Die vier Suid-Afrikaanse spesies verskil in waar die rugvin begin en of die lyf eenkleurig of gevlek is: die langvin- en kortvinpaling is eenkleurig olyfgroen tot bruin, en die reuse-bontpaling en Afrikaanse bontpaling is geelagtig met donker vlekke.

Soorte en dubbelgangers

• Langvinpaling - Eenkleurig olyfgroen tot bruin, en die rugvin begin ver vorentoe, ver voor die aarsvin.
• Reuse-bontpaling - Geelagtig met donker vlekke, en die rugvin begin die verste vorentoe, nader aan die kop as aan die aars.
• Afrikaanse bontpaling - Gevlek soos die reuse-bontpaling, maar die rugvin begin verder agter, nader aan die aars as aan die kop.
• Kortvinpaling - Eenkleurig, en die rugvin begin amper bo die aars, gelyk met die begin van die aarsvin.

Wat dit eet

Palings jag in die nag met reuk, veral krappe en vis, en vat ook paddas, insekte en dooie diere. Bedags kruip hulle weg in gate, onder klippe en in uitgekalwerde walle.

Waar dit vreet

• Diep poele met klippe, wortels en uitgekalwerde walle
• Onder keerwalle en damwalle, en in die damme self
• Modderige water ná reën of 'n vloed, dikwels naby die kant

Hoe om dit te vang

Vis ná donker op die bodem met erdwurms, hoenderlewer of 'n repie vis aan 'n loopsinker-tuig, met 'n sterk hoek en 'n kort, sterk voorlyn. Gooi naby klippe en gate, slaan vroeg sodat die hoek nie diep sit nie, en trek die paling weg van skuiling voordat hy die lyn om 'n klip draai. 'n Wurm onder 'n dobber langs die kant werk ook op stil nagte.

Aas en kunsaas wat werk

• Erdwurms
• Hoenderlewer
• Visrepies of dooie vis
• Varswaterkrappe
• Sardyn

Geure waarvan dit hou

• Lewer
• Vis
• Bloed

Palings volg reuk, so aas wat sterk ruik en bloei werk die beste. Vars lewer, vis en 'n bondel lewendige wurms laat 'n sterk reukspoor in die stroom.

Wanneer dit byt

Tyd van die dag

Die nag is die beste, van skemer tot 'n paar uur ná donker. Dagbreek kan ook werk, veral in die winter, maar helder dae is baie stil.

Beste maande

• Beste: Januarie, Februarie, November, Desember
• Goed: Maart, April, September, Oktober

Die somer is die beste en die winter swak. Lentereëns wat die riviere modderig maak, en die dae net ná 'n vloed, gee dikwels die beste vangste.

Wat die byt beïnvloed

Groot beteken dit maak 'n groot verskil of hierdie vis byt. Klein beteken dit maak amper nie saak nie.

Wenke

• Sit 'n werwel bo die voorlyn, want 'n gehaakte paling rol en draai die lyn.
• Hou 'n paling met 'n droë lap of koerantpapier vas, want die slym maak hom amper onmoontlik om met die hand vas te hou.
• Kyk waar die rugvin begin en of die lyf gevlek is om te weet watter paling jy gevang het.

Goed om te weet: Palings kuit ver in die Indiese Oseaan, en hul getalle in KwaZulu-Natalse riviere het sedert die 1950's skerp gedaal, meestal omdat damme en keerwalle hul pad versper. Sit dié wat jy nie nodig het nie terug.

Nog vis in hierdie familie: Baber en palings

• Baber
• Vundu
• Langvinpaling

Al 60 spesies in die Visvanggids